İtalyan hükümeti Türkiye’nin yapamadığını yaptı ve vergi affı sayesinde GSYİH’sinin yüzde 5′i olan 80 milyar euroyu ülkeye çekti. 3 ay uzatılan uygulama ile daha fazla paranın af kapsamında ülkeye gelmesi bekleniyor.

Kriz sonrasında ekonomisini canlandırmak adına attığı adımlarla Avrupa’nın en borçlu ülkelerinden biri haline gelen İtalya tam da ihtiyacı olduğu dönemde güçlü bir finansman kaynağı buldu. Ekim ayında 2001 yılından bu yana gerçekleştirilen vergi barışı uygulamalarının üçüncüsünü başlatan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın yakın dostu Silvio Berlusconi hiç beklemediği kadar iyi bir sonuç aldı.

Önceki gün İtalya Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre vergi affı sayesinde sadece 3 ay içerisinde ülke GSYİH’sının yüzde 5′ine tekabül eden para ülkeye geri döndü. 15 Aralık’ta sona eren, geçen hafta ise yoğun talep karşısında 2010′un nisan ayına kadar uzatılan af sayesinde vergi cennetlerine kaçan 80 milyar euro yeniden İtalya’ya giriş yaptı. Bu, İtalyanların yurtdışından ülkelerine geri getirdikleri dövizde tüm zamanların rekoru olarak gösteriliyor. İtalya Merkez Bankası’nın tahminlerine göre ise İtalyanların ülke dışında tuttukları toplam para 500 milyar euroya yakın.

Üstelik geçen hafta uzatılan programda bu kez öncekinde daha yüksek bir vergi uygulanacak. 15 Aralık’a kadar olan süreçte ülkeye dönecek olan gelirlere yüzde 5 olarak uygulanan vergi oranı bundan sonra yüzde 7 olacak. Ancak talep o kadar fazla ki yüzde 2′lik bir artırımın İtalya’ya geri dönmeyi düşünen gelirin önünü kesmeyeceği düşünülüyor. 80 milyar euro gibi bir paranın sadece 3 ay içinde gerçekleşmesi ise dikkat çekici. Küresel kriz öncesinde Berlusconi hükümeti 2002-2003 döneminde de benzer bir vergi affına gitmiş ve bir yıl süren af sürecinde giren para ancak 78 milyar euro olabilmişti. Konuyla ilgili önceki gün yaptığı açıklamada vergi barışı uygulamasına olan ilgiyle ilgili şaşkınlığın gizleyemeyen İtalya Maliye Bakanı Giulio Tremonti “Sermayenin ülkeye geri dönüşüne olan talepte ‘fenomen’ diyebileceğimiz boyutta bir taleple karşılaştık”. Tremonti’ye göre vergi barışı uygulaması İtalyan ekonomisi üzerinde doğrudan etkili olacak ve ülke ekonomisinin bu yıl yüzde 5 oranında çakılmasını engelleyecek.

DEVASA BÜTÇE AÇIĞINI FİNANSMAN İÇİN FIRSAT
İtalya’da vergi barışı uygulaması uzun zaman boyunca mafyanın çıkarlarını gözeteceği yönünde eleştiriler almıştı. Muhalefet en başından beri vergi affına karşı çıkmış, İsveçli bankaların İtalya’dan kaçan gelirlere kucak açması ise iki ülke arasında gerginliklere sebep olmuştu. Bazı İsveçli bankalar İtalyan hükümetini kendi müşterilerine göz dağı vermeye çalışmakla bile suçlamıştı. Uzmanlaştığı ayakkabı, mobilya gibi sektörlerde yerini Çinlilere kaptıran İtalya, kısa bir süre sonra küresel krizle darbe aldı. Bunun üzerine bir çok ülke gibi gevşek maliye politikası uygulamaya başlayan İtalya, ekonomisinin canlandırabilmek adına harcamalarda gaza bastı. Üçüncü çeyrekte yüzde 0,6 ile AB ortalamasının üzerinde büyüyen İtalya için bu teşvik programları ile yapılan harcamaların bir bedeli vardı; “bütçe açığında giderek büyüyen bir delik”. Ülkenin bütçe açığı Avrupa’nın en yüksek seviyesine ve AB’nin tavan olarak belirlediği yüzde 3′lük sınırın da 4 katının üzerine çıktı. Cari açık ve kamu borçları patladı. Haliyle Berlusconi hükümeti için bu açık ve borçları finanse etmek zorunluluk haline geldi. Vergi barışı fikri de tam bu dönemde ortaya atılmıştı.

ABD’Lİ MÜŞTERİLER İSVİÇRE’Yİ KANDIRMIŞ
Kriz sonrası ülke dışına kaçan vergileri geri getirmek konusuna eğilen ülkelerden biri de ABD olmuştu. Ağustos ayında İsviçre bankaları ile tarihi bir anlaşmaya varan ABD hükümeti, bu bankalarda hesabı bulunan ve vergi kaçırdığından şüphe edilen ABD’li müşterilerin kişisel bilgilerini alacaktı. Ancak son olarak dün İsviçre Adalet Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre ABD’li vergi kaçakçıları İsviçre hükümetini ve bankalarını da kandırdı. ABD’nin vergi otoritesi Internal Revenue Service’e İsviçreli bankalar tarafından bilgileri iletilecek olan 4 bin 450 ABD’li banka müşterisinin yaklaşık 250′sinin kişisel bilgilerinin doğru olmadığı ortaya çıktı.

TÜRKİYE İTALYA’NIN TIRNAĞI OLAMADI
İtalya, benzer bir vergi barışı uygulayan Türkiye’ye kıyasla dövizi ülkeye çekmek konusunda fark attı. Türkiye’de de varlık barışı uygulaması küresel krizin alevlenmeye başladığı 2008 yılının 2 Kasım’ında başlamış, 2 Mart 2009 tarihinde ise sona ermişti. Daha sonra 1 Haziran’da yeniden başlayan varlık barışı uygulaması 30 Eylül’de sona ermiş, ardından 30 Aralık’a kadar tekrar uzatılmıştı. Bu süre içerisinde ülkeye giren paranın 6 milyar TL’yi bulduğu spekülasyonları dolaşsa da Maliye Bakanlığı’nın verileri bu iddialardan oldukça uzak. Son verilere göre 12 Aralık itibariyle vergi barışı uygulaması dahilinde 24 milyar 542 milyon TL beyan edildi, 826 milyon TL vergi tahakkuku gerçekleşti. Bu vergilerin 442 milyon TL’si ise tahsil edildi.